INUKSHUK – CZŁOWIEK Z KAMIENIA
INUKSHUK CZŁOWIEK Z KAMIENIA
W Północnej Kanadzie, na Alasce, jak również w Grenlandii i Rosyjskiej Arktyce spotyka się ułożone z luźnych kamieni, niby-ludzkie postacie. W różnych wymiarach; małe, jak również dosyć okazałe. Z wyglądu przypominające prymitywny pomnik. Tak to odebrałem, gdy po raz pierwszy zobaczyłem Inukshuk’a. Tak nazywają miejscowi, mieszkańcy wysokiej Północy Kanadyjskiej, te kamienne postacie.
Zapytalem znajomego Inuit’a: – komu stawiacie takie pomniki?
Zaśmiał się; – to nie pomniki, to bardzo ważni Kamienni Ludzie, pomagają nam.
Zaczął opowiadać; -w naszym języku, Inukshuk (wymawia się Inukszak) jest symbolem działającym (oddziaływującym) podobnie jak człowiek. I nawet ma moc oddziaływania człowieka.
-Powiedz więcej, poprosiłem. Określ bliżej magiczne właściwości tych figur kamiennych zagubionych w bezlesnych, zimnych obszarach Arktyki.
Sam, mój znajomy Inuit, zaczął wyjaśniać; -Inukshuk (pisany również Inuksuk), od wieków służy nam jako drogowskaz. Ich sieć ustawiona w naszym kraju pozwala nam znaleźć właściwy kierunek. Do wyznaczenia kierunku posługujemy się również zaspami śnieżnymi.
W Arktyce wiatr wieje z N/W. Zaspy są punktem odniesienia. Raczej trzeba powiedzieć: linią odniesienia. Latem, choć krótkim, Inuksuk’i są dla nas drogowskazami.
Inuksuk jest ważnym symbolem spirytualnym jak również codziennie użytecznym. Zbudowany z luźnych, precyzyjnie dopasowanych kamieni, jest stabilny, potrafi przetrwać silne wiatry i śnieżyce. Budowany jest przez kilku ludzi. Symbolizuje jedność i harmonię społeczną. W grupie, w zbiorowości można wiele dokonać. Ustabilizować. Każdy kamień Inuksuk’a jest położony celowo, naturalnie dopasowany, aby zapewnić stabilność. Wyjęcie jednego kamienia zakłóca tę stabilność.
Jednym słowem; -Inuksuk jest skalnym symbolem kooperatywnego społeczeństwa.
Piliśmy herbatę z gotowanej wody, z pobliskiej arktycznej rzeki. Sam opowiadał dalej; -Inuksuk pokazuje nam gdzie jest dobre miejsce do łapania ryb. Gdzie mogą być foki. Ustawienie kamieni, to rodzaj zakodowanego naszego szyfru.
Gdy zobaczysz Człowieka z Kamienia z jedną ręką dłuższą, to idź w tym kierunku. Tam jest najblizsza osada.
Inuksuk’i ustawione w linii pozwalają nam zagnać caribou (ren północny) w pułapkę, ułatwiają polowania.
Na koniec dodam, powiedzial Sam; -każdy kamień z których jest zbudowany, to jest oddzielna, indywidualna jednostka. Bez tej jedności niemożliwe jest zbudowanie Człowieka z Kamienia.
Tak jak niemożliwym jest zbudowanie solidnego społeczeństwa bez uznania praw jednostki; -zakończyl Sam.
Dokończyliśmy herbatę, smaczną, bez chloru. Podziękowałem Sam’owi za piękną opowieść o Północnym Człowieku z Kamienia.
Zapis z dawnych wspomnień pracy w Północnej Kanadzie
Autor: Leon Urban, Calgary, Oct 2018