Matterhorn i Mont Blanc: topnienie permafrost, wypadki śmiertelne, znamienne decyzje przewodników

Matterhorn: topniejąca wieloletnia zmarzlina (permafrost) sprawia, że słynny czterotysięcznik jest tymczasowo zbyt niebezpieczny, by prowadzić na niego klientów – taką decyzję podjęli przewodnicy z Zermatt. Podobna sytuacja dotyczy tzw. Drogi Papieskiej (Via del Papa), czyli włoskiej drogi normalnej prowadzącej przez Rifugio Gonella na Mont Blanc – 10 lipca Włosi ogłosili wycofanie tej wycieczki z oferty.
Matterhorn.
Przewodnicy z Zermatt poinformowali właśnie o czasowym zawieszeniu prowadzenia wycieczek na Matterhorn. Powodem są wyjątkowo niestabilne warunki panujące na górze, które znacząco zwiększają ryzyko. Decyzję podjęto ze względów bezpieczeństwa i obowiązuje ona do odwołania.


Permafrost.

Przyczyną niebezpiecznej sytuacji są utrzymujące się w całych Alpach wysokie temperatury. Topnieje wieloletnia zmarzlina, która przez dziesięciolecia stabilizowała wiele formacji skalnych. W efekcie kamienie, głazy i płyty skalne mogą się odrywać, powodując groźne obrywy skalne. Szczególnie narażone są eksponowane odcinki popularnej drogi wspinaczkowej granią Hörnli.
Warto podkreślić, że choć zmianom ulegają oczywiście również lodowce, w tym przypadku kluczowym czynnikiem jest degradacja wieloletniej zmarzliny, która działa jak naturalne spoiwo stabilizujące fragmenty skalne znajdujące się powyżej granicy wiecznego śniegu.
Śmiertelny wypadek na Matterhornie.
Około godziny 11:00 12 lipca dwaj alpiniści schodzili z Matterhornu granią Hörnli, gdy spadli z niewyjaśnionych przyczyn na wysokości około 4030 metrów. Świadek wypadku natychmiast zaalarmował służby. Ratownicy zostali przetransportowani na miejsce śmigłowcem Air Zermatt. Niestety po dotarciu na miejsce stwierdzili zgon obu alpinistów. Tożsamość ofiar nie została jeszcze oficjalnie potwierdzona. Prokuratura wszczęła postępowanie wyjaśniające w sprawie okoliczności wypadku.
Mont Blanc.
Wycofanie z oferty wejść z przewodnikiem na Mont Blanc od strony włoskiej ma charakter tymczasowy i zostało ogłoszone przez przewodników z Courmayeur 10 lipca 2026 roku. Podobnie jak w przypadku Matterhornu, powodem są wyjątkowo wysokie temperatury, które doprowadziły do rozmarzania wieloletniej zmarzliny i destabilizacji skał na normalnej drodze włoskiej prowadzącej przez schronisko Rifugio Gonella. Przewodnicy podkreślają, że decyzja została podjęta wyłącznie ze względów bezpieczeństwa i będzie obowiązywać do czasu poprawy warunków.

Alex Campedelli, prezes Stowarzyszenia Przewodników Górskich z Courmayeur, powiedział: Z powodu upałów, które mieliśmy w czerwcu, warunki szybko się pogorszyły. Jest zbyt niebezpiecznie, aby prowadzić tam klientów. Lodowiec jest pełen szczelin, a wyznaczenie właściwej drogi stało się bardzo trudne. W ubiegłym tygodniu podjęliśmy decyzję, że nie będziemy już oferować klientom tego wejścia.
Szacuje się, że każdego roku próbę zdobycia Mont Blanc podejmuje od kilkunastu do około 20 tysięcy osób, głównie od strony francuskiej, ponieważ droga od strony włoskiej jest uważana za bardziej wymagającą. Jednak większość wejść nią właśnie odbywa się w sezonie letnim.

To nie pierwszy przypadek, gdy ocieplenie i degradacja wieloletniej zmarzliny wpływają na dostępność klasycznych dróg alpejskich. W ostatnich latach wielokrotnie zamykano lub ograniczano popularne trasy z powodu zwiększonego zagrożenia obrywami skalnymi. Szczególnie głośnym przykładem było czasowe zamknięcie klasycznej drogi na Mont Blanc od strony francuskiej w 2022 roku, kiedy wzrost temperatur spowodował serię obrywów skalnych w rejonie Grand Couloir pod Aiguille du Goûter.
Aktualnie Mont Blanc nadal można zdobywać od strony francuskiej.

Śmiertelny wypadek na Mont Blanc.
Jak podaje na swoim profilu na Facebooku Alexander Luczy, 15 lipca podczas trawersu kuluaru Goûter ana Mont Blanc lawina kamienna zabiła przewodnika UIAGM Pavla Zofka i jego klienta.

Raport Maćka Ciesielskiego


Wszelkie wątpliwości rozwiewa update i raport alpinisty i przewodnika IVBV Maćka Ciesielskiego (Alpy. Raport 11.07 – źródło: FB, pisownia oryginalna):
Pisze ten raport szybciej niż planowałem, determinuje to sytuacja na Matterhornie i Wasze pytania do mnie.
Nie jest prawdą, że Szwajcarzy zamknęli górę, również nie jest prawdą, że schronisko nie działa. Sytuacja jest taka, że tzw. Zermattersi, czyli lokalni przewodnicy z Zermatt, poinformowali, w tym również inne stowarzyszenia zrzeszone w IVBV, że oni przestają aktualnie prowadzić klientów na tą górę. Argumentują to dużo większą kruszyzną w górnej części, co wynika z całkowitego wytopienia się śniegu i lodu. W w skrócie twierdzą że jest niebezpieczniej niż normalnie i w trosce o swoich klientów podjęli taką decyzję.
Nie jestem w stanie Wam odpowiedzieć na pytania, co ja bym zrobił. Ja już trochę zawsze patrzę na to jako Guid, który chodzi tam z klientem, a dla mnie zawsze jest najważniejsze bezpieczeństwo, więc jako Guid, osobiście, podobnie jak 4 lata w takiej samej sytuacji, ja bym zmienił cel na inny.
Ale inny przewodnik może uważać inaczej, a jeszcze inną decyzję może podjąć samodzielny zespół.
Podkreślę raz jeszcze nie ma żadnych oficjalnych zakazów.
Maciek podaje też informacje na temat warunków na innych popularnych celach alpejskich:

… [na Mont Blanc] droga przez 3M jest w bardzo trudnych warunkach, nie jest sprzedawana przez największe lokalne biura, ale ciągle jakiś ruch na niej jest. Sama przełęcz MM jest zaporęczowaną, ponoć wręcz przydatna jest”małpa”.
O dziwo, ciągle dobre warunki są od schroniska Mulets, najbardziej skomplikowane jest dotarcie do schroniska, a potem lepiej wybrać ścieżkę poniżej seraków, a nie granią, która jest już wylodzona (8×25 m odcinków).
Dobre warunki na drodze przez Gouter. Kuluar o dziwno, bez spektakularnych obrywów na razie.
Duffor – ciągle warunki dobre z obu stron, uwaga na obrywy skalne wzdłuż zjazdu na Swiss stronę.
Weissmies – droga normalna od Hohsasshütte, bardzo wylodzona, nie jest to już spacerek z rękoma w kieszeni.
Lagginhorn – sucho i krucho. Unikać wariantu przez „lodowczyk”na drodze normalnej, obrywy skalne.
Ząb giganta. Warunki totalnie suche. Brak info o obrywach.
Pointe Lachenal trawers i Grań Cosmique. Sucho. Były obrywy i poważne wypadki.
Rejon Torino
Poza Tour Ronde, który chyba się rozsypie, wszystko suche, ale chodzone. Coraz większe problemy z dotarciem pod Pointe Adolph Rey(szczeliny).
Weishorn – ponoć dobre warunki na wszystkich graniach.
Masyw Monte Rosa – ciągle wszystko chodzone, ale coraz więcej problemów z szczelinami.
Tutaj apel, naprawdę poważnie traktujcie przygotowanie się do poruszania się po lodowcu.

Przewodnicy podkreślają, że bezpieczeństwo klientów ma najwyższy priorytet. Równocześnie apelują do doświadczonych wspinaczy i alpinistów:
…zaleca się uważne śledzenie aktualnej sytuacji oraz poważne traktowanie ostrzeżeń wydawanych przez lokalne władze i służby ratownictwa górskiego.

Przyszłość tradycyjnych i popularnych dróg w Alpach.
Matterhorn i Mont Blanc od dziesięcioleci pozostają symbolami alpinizmu i jednymi z najczęściej wybieranych celów wysokogórskich. Tegoroczne wydarzenia pokazują, że nawet najlepsze drogi nie są już miejscami, w których można zakładać powtarzalność warunków. Topnienie wieloletniej zmarzliny, zanik pokrywy lodowej wpływają na stabilność skał, lodowców i dużych odcinków popularnych dróg.
Decyzje przewodników z Zermatt i Courmayeur nie oznaczają zamknięcia gór, lecz są sygnałem zmieniającego się podejścia do bezpieczeństwa w Alpach. Coraz mniejszą rolę odgrywa tradycyjna znajomość sezonowych warunków, a coraz bardziej liczy się bieżąca ocena ryzyka. Wybierając swoje cele alpiniści i przewodnicy muszą brać pod uwagę ten już na pewno nie nowy, jednak coraz ważniejszy aspekt alpejskiej rzeczywistości.
Źródła:
bergsteigen.com, La Stampa, Official Media Release: Public Prosecutor’s Office of the Canton of Valais,
Maciek Ciesielski – wspinanie.pl
Udostępnij wpis :